مروری بر روشهای متداول در صوت رسانی به مراسم

 

راهپیماییها و تجمعات رسمی در ایران یک حرکت خود جوش و مردمی است که ریشه در تاریخ انقلاب اسلامی دارد. معمولا این تجمعات از مساجد و تکایا و ... در نقاط مختلف شهر با حرکت گروههای کوچک شروع شده که این گروهها در مسیرهای اصلی به هم پیوند می خورند و با افزایش جمعیت شعارهایی هماهنگ و یکپارچه از سوی شعارگویان شنیده می شود. اقتضای معنوی راهپیمایی همین فضای خودجوش حرکت و به هم پیوستگی مردمی می باشد. در مدل فعلی برگزاری مراسم، تجمع نهایی در مقابل جایگاه صورت می گیرد و ویژه برنامه ای مانند سرود، تواشیح و سخنرانی، قرائت قطعنامه به صورت متمرکز در جایگاه اجرا می شود. با توجه به پشتوانه مردمی راهپیماییها و تکیه مراسم بر حضور مردم، معمولا کثرت جمعیت در مراسم ها بیش از فضای مقابل جایگاه است، طوری که همواره بخش زیادی از جمعیت در خیابان منتهی به جایگاه حضور دارند. باتوجه به آنچه ذکر شد، مراسم نیازمند سیستم صوتی یکپارچه در مقابل جایگاه و مسیرهای منتهی به آن می باشد تا بتواند به نحو احسن کلیه شرکت کنندگان در مراسم را تحت پوشش خود قرار دهد. برای رسیدن به این مقصود، ابتدا باید به بررسی روشهای گوناگون تامین صوت که در گذشته در شهرهای کوچک و بزرگ صورت گرفته بپردازیم و البته لازم است پیش از بررسی انها، چند نکته را متذکرشویم:

 ۱- روشهای اجرا شده در طی سالها در هر اقلیم با توجه به شرایط فرهنگی و اقتضای محیطی تجربه و رفع اشکال شده است. لذا باید به این روش ها با توجه و دید احترام و درس آموزی بنگریم.

 ۲- مجریان و دست اندرکاران متخصص، همگی بنا بر اعتقادات معنوی و میل باطنی خود نسبت به این امور اقدام نموده اند، که نتیجه تلاش ایشان بهترین کار ممکن در محدوده شرایط و امکانات بوده است. پس در این روش ها نکات ارزشمند فنی وجود دارد که همواره کمبود امکانات را جبران کرده است. در این بازنگری تلاش ما این خواهد بود که با بررسی روشهای گوناگون نکات ارزشمند هر یک را دریافته تا با طرحی همگون و با استفاده از ابزار پیشرفته تر امروزى نسبت به جبران کاستی های موجود براییم. در تحقیق زیر تلاشی کرده ایم با حفظ امانت و دقت در بیان مباحث فنی و علمی مطالب به زبان ساده و با اصطلاحات متداولی روزمره ضمن یک جمع اوری کلی از کمیت و کیفیت سیستمهای صوت به نتیجه ای مطلوب برسیم.

انواع بلندگو

در این روشهای متداول صرفنظر از مدل و برند - از دو نوع بلندگو استفاده می شود.

1- بلندگوهای هورن (شیپوری): ساختار این نوع بلند گوها از دو قسمت یونیت (واحد تولید صدا) و شیپور تشکیل می شود، صدای تولید شده توسط این بلند گوها از لحاظ زیر یا بم بودن تنها حد میانی را  شامل می شود (در این بلند گوها پوششی فرکانسی صوتی معمولا از محدوده ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ هرتز است. در حالی که دامنه شنوایی انسان از ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز می باشد.) بنابراین میتوان نتیجه گرفت که این بلندگوها تنها بخش کوچکی از شنوایی انسان را پوشش میدهد لذا از کیفیت لازم برخوردار نخواهند بود (قسمتهای حذف شده بخش پرطنین یا صدای بم وهمچنین بخش لطیف یا صدای زیر است) ولی از آنجا که این بلندگوها به صورت شیپور عمل کرده و صدای یکسویه ارائه میدهند، معمولا دارای برد موثر خوبی هستند و این خصیصه سبب میشود این بلندگوها با وجود کیفیت نامطلوب معمولا برای اطلاع رسانی مورد استفاده قرار گیرند. ارزان بودن و استقامت فیزیکی این بلندگوها نسبت به سایر بلندگوها سبب میشود تا به سادگی در کاربردهای وسیع به کار گرفته شوند.

۲- بلند گوهای جعبه ای (باند اکو): وجه مشترک این بلندگوها ساختار بدنه جعبه ای شکل آنهاست که معمولا از جنس چوب، فایبرگلاس و در مدلهای خاصی از انها (مثل بعضی مدلهای ستونی) از فلز است. عنصر اصلی تولید صدا در این بلند گوها (اسپیکر) معمولا دارای پردها ی نسبتاً بزرگ از جنس مقوا یا پلاستیک است. اندازه این پرده در نوع صدای تولید شده از نظر زیر یا بم بودن بسیار موثر است. لذا دربعضی از انواع بلند گوهای جعبه ای چندین اسپیکر که اندازه پرده انها مختلف است به کار میرود. این امر سبب می شود که کیفیت صوتی این بلندگوها بسیار مطلوب بوده و انواع مرغوب ان می تواند محدوده شنوایی انسان را به خوبی پوشش دهد. ذکر این نکته بسیار ضروری است که ساختار بدنه در این بلند گوها از اهمیت ویژهای برخوردار است و مانند بدنه سازها در افزایش حجم ه جنس کیفیت صدای ، حاصل نقش موثری دارد.به همین دلیل توجه به حفظ و نگهداری بلند گو ها برای سالم ماندن بدنه و به وجود نیامدن ترکیدگی یا شکستگی در آن بسیار ضروری است. معمولا به دلیل ساختار بدنه و جنس پرده که در معرض فضای بیرونی قرار دارد ونیز حساسیت سایر اجزای داخلی این بلندگوها چندان قابلیت جابجایی و نقل انتقال دائمی را ندارند و در صورتی که با چنین شرایطی از آنها استفاده شود عمر بسیار کوتاهی خواهند داشت و به زودی کیفیت خود را از دست میدهند.

 روش های پایه در صوت رسانی

 بررسی روشهایی که تا کنون در راهپیماییها مورد استفاده بوده است، نشان می دهد که در بسیاری از شهرها سیستم صوت رسانی به صورت ترکیبی از روشهای پایه انجام میپذیرد. لذا در ادامه مستقل از نوع ترکیب، به بررسی روشهای پایه متداولی می پردازیم:

 الف - استفاده از واحدهای سیار تک واحدی با بلندگوهای هورن (شیپوری):

در این روش معمولا تجهیزات بر روی یک دستگاه وانت نصب می گردد. تغذیه (برق) این سیستم معمولا از باتری همان اتومیبلی و یا باتریهای اضافه که قبلا شارژ شده است تامین میشود. بنابر توضیحاتی که داده شد صدای این بلندگوها به دلیل محدودیت پهنای باند کیفیت خوبی ندارد ولی برد مؤثر و مناسبی دارد. بسته به نوع و تعداد بلندگوها محدوده پوششی این سیستم ۵۰ تا ۷ متر است. لذا کاربرد این سیستم تنها برای شهرستانهای بسیار کوچک خواهد بود.

 ب - استفاده از واحدهای سیار تک واحدی با بلندگوهای جعبهای (باند اکو):

 در این روش معمولا تجهیزات بر روی یک دستگاه وانت نصب می گردد. در بیشتر موارد باتری اتومیبل برای تغذیه (برق) این سیستم کافی نیست. لذا اغلب از یک دستگاه موتور برق در این مجموعه استفاده می شود. بنا به توضیحاتی که داده شد صدای این بلندگوها با امکان استفاده از افکتهای صوتی مناسب (اکو) دارای کیفیت خوبی است ولی برد مؤثر کافی ندارد. بسته به نوع و تعداد بلندگوها محدوده پوششی این سیستم ۳۰ تا ۵۰ متر است. سر و صدای موتور برق نیز در نزدیکی واحد صوتی ایجاد اختلال می نماید. هزینه تامین این سیستم با تجهیزات مطلوب و کیفی بسیار گران خواهد بود. در مجموع کاربرد این سیستم نیز تنها برای شهرستانهای بسیار کوچک مناسب

خواهد بود.

ج - استفاده از واحدهای سیار متعدد که با کابل با سیم به یکدیگر مرتبطند:

مستقل از این که بلندگوها از چه نوع باشد، این روش را معمولا در دستجات عزاداری بیشتر شاهد بوده ایم و شاید همان تجربه سبب به کارگیری این روش در راهپیماییها نیز شده باشد. تفاوت دستجات عزاداری با راهپیماییها در این است که معمولا در دستجات چه به صورت سینه زن و یا زنجیرزن افراد به طور منظم در ردیفهای معین حرکت می کنند و در این شرایط انتقال و کنترل کابلی رابط امکان پذیر است. اگرچه در بعضی شهرها مانند گرگان شاهد بودیم که به صورت سنتی و با تلاش و همت صادقانه برگزارکنندگان به خوبی از این روش در فواصل طولانی بهره برده اند ولی به نظر میرسد که این روش به صورت عمومی حداکثر تا دو یا سه واحد سیار قابل گسترش باشد.

 د - استفاده از واحدهای سیار با ارتباط بیسیم (سیستم تندر):

 استفاده از یک فرستنده پرقدرت و تعدادی گیرنده بیسیم راه حل مشکل ارتباط کابلی بوده است. واحدهای گیرنده شامل یک دستگاه گیرنده که به همراه تقویت کننده صوتی برای دو یونیت که به چهار شیپور ختم میشود هستند. با توجه به طول مسیر می توان ۱۰ تا ۱۵ واحد گیرنده را نیز مورد استفاده قرار داد. در این دستگاه انرژی برق سیستم از دو واحد باتری تأمین میشود. از آنجا که این سیستمها فقط در راهپیماییها مورد استفاده قرار می گیرند باتریهای بلااستفاده خیلی زود عمر خود را از دست داده و هزینه زیادی را میطلبند. یک راه حلی که معمولا مورد استفاده قرار می گیرد اجاره باتریهاست که این به معنای پرداخت مبلغی برای یکبار استفاده از باتریهای نو است. همانگونه که میدانیم استفاده از سیستمهای رادیویی مستلزم اجاره فرکانسی و پهنای باند از مخابرات می باشد. (به غیر از بعضی فرکانسهای عمومی ان هم مشروط به استفاده از فرستنده های کم قدرت مانند تلفنها ویا میکروفونهای بیسیم با برد کم) با آزمایشات صورت گرفته فرستنده های مجاز و بی نیاز از اجاره فرکانسی به هیچوجه پاسخگوی نیاز راهپیماییها نیستند. لذا هزینه جاری برای سیستم بیسیم بسیار زیاد خواهد بود. اما مسئله اصلی در اتکا به سیستمهای بیسیم مسائل مالی مربوطه نیست. اصولا سیستمهای بیسیم بسیار آسیب پذیر هستند. اگرچه با به کارگیری سیستمهای دیجیتال و کد کردن می توان جلوی ورود صدای بیگانه را در سیستم گرفت (چنانچه در سیستمهای نظامی امکان شنود و ورود دشمن را سلب می کنند) ولی فرستنده مزاحم می تواند در صدارسانی ما ایجاد اختلالی نماید. این مزاحمت و اختلال ممکن است عمدی و یا ناشی از تجهیزات متنوع رادیویی که امروزه به سرعت نیز قابل گسترش است صورت گیرد. با توجه به گسترش روزافزون تجهیزات رادیویی اعم از انواع تلفنهای همراه ویا بیسیم، فرستندههای مجاز و غیر مجاز دیتا و... از این پس، تکیه کردن به تجهیزات بیسیم به گونهای که در صورت بروز اختلالی امکان جایگزینی فوری سیستم دیگر وجود نداشته باشد صحیح نیست.

 ه-استفاده از بلندگوهای جعبه ای (باند اکو):

همانگونه که قبلا شرح ویژگیهای این نوع بلندگوها ذکر شد. با وجود کیفیت قابل قبول این بلندگوها به دلایل مذکورو به ویژه محدودیتهای مالی معمولا از این بلندگوها تنها در مقابل جایگاه استفاده می شود و پخش صوت در خیابانهای مجاور و مسیرها توسط بلندگوهای شیپوری صورت می گیرد. همچنین در شهرهای بزرگ که فضای مقابل جایگاه بسیار بزرگ بوده و جمعیت میلیونی در راهپیمایی شرکت میکنند، تأمین سیستم صوت به تنهایی با این بلندگوها امکان پذیر نیست.

 و- استفاده از بلندگوهای شیپوری در طول مسیر راهپیمایی:

 همانگونه که قبلا ذکر شد، صدای تولید شده توسط این بلندگوها از نظر زیر یا بم بودن تنها حد میانی را شامل میشود. لذا از کیفیت مناسب برخوردار نیستند. ولی با این وجود، در گذشته برای پخش صوت در مسیرهای طولانی استفاده از این بلندگوها بسیار متداول بوده و برای این منظور معمولا از سیستم انتقال ولتی استفاده می شده است.

در سیستم ولتی در خروجی تقویت کننده ابتدا ولتاژ خروجی تا ۱۰۰ ولت افزایش یافته و در کنار بلندگو مجددا توسط ترانس مچینگ کاهش می یابد. این امر سبب میشود تا جریان عبوری از کابلها کاهش یافته و تلفات در خط انتقال نیز کاهش یابد. با این روش می توان فاصله بلندگو تا تقویت کننده را تا چندصد متر افزایش داد. ولی هر دستگاه فقط می تواند تعداد محدودی از بلندگوها را پشتیبانی کند، لذا مسئله کابل های متعدد که به تعداد دستگاههای تقویت کننده میبایست در تمام طول مسیر کابلکشی شوند همچنان باقی است.

علاوه براین تقویت کننده های ولتی به دلیل داشتن ترانس مچینگ آهنی بسیار سنگین تر و بزرگتر از دستگاههای معمولی هستند و هرگاه تعدادی از این دستگاهها در یک راک (محفظه مخصوصی نصب و حمل دستگاههای صوتی) نصب شوند حمل و جابجایی انها بسیار مشکل میشود. باید توجه داشته باشیم که در شهرهای بزرگ با مسیرهای طولانی، امکان استقرار همه دستگاهها در یک جایگاه وجود ندارد و لازم است که مکانهای ایمن و مناسبی برای دستگاهها در میانه مسیرها درنظر گرفته شود. بدیهی

است که در زمان برگزاری مراسم حفظ و حراست از این جایگاهها امر خطیر و دشواری است.

ز-سیستم ترکیبی با استفاده از بلند گوهای جعبه ای ( باند اکو) در محل تجمع و استفاده از بلند گوهای شیپوری در طول مسیر راهپیمایی:

 در این روش صوت جلوی جایگاه توسط بلند گوهای جعبه ای و صوت خیابانها و مسیرهای اطراف توسط بلندگوهای شیپوری تامین میشود. بدیهی است که در این صورت، صدای زنگ الود بلندگوهای شیپوری با بلندگوهای جعبه ای مقایسه شده و تفاوت صدای دو سیستم که به دنبال یکدیگر قرار گرفته اند بیشتر مشهود شده و نامطلوب تر به گوش میرسد.

ح - استفاده از جایگاه های میانی:

از آنجا که گروه مردم در طول مسیر حرکت می کنند در بسیاری از شهرها شعارگوها با مردم در حال حرکت هستند. اما در بعضی از شهرها که از سیستم صوت ثابت با بلندگوی هورن بهره میبرند، برای شعارگوها در طول مسیر جایگاههای میانی ثابتی به صورت ســکوهاى مرتفع درنظر گرفته شده تا امکان دید و اشراف مردم نسبت به شعار گوینده فراهم شود. از جمله این شهرها که این روش را سالها تجربه کرده اند شهر ساری در شمال کشور و اهواز در جنوب شرقی کشور میباشد.

وضعیت مطلوب: آنچه باید باشد

 صرف نظر از کاستی های فنی ذاتی تجهیزات که اصولا برای کاربرد اینچنینی مناسبت چندانی ندارند و این شاید به دلیل بی سابقه و منحصر به مراسم مشابه در دیگر کشورها باشد، در سی سال گذشته برگزارکنندگان این مراسم باهمت و تلاش و ابتکار خود موفق به صدارستانی در سطح وسیعی از راهپیمایی ها شده اند. تلاش اداره کل پشتیبانی از این پس بر این است که با استفاده از تکنولوژی نوین و با سرمشق قراردادن روشهای تجربه شده کاستیهای فنی را مرتفع سازد و تا حد امکان به اهداف زیر دست یابد.

 ۱- استفاده از بلندگویی با کیفیت بهتر: (پوششی صوتی مطلوب ازنظر کیفیت و پرتاب صدا) برای جایگزینی بلندگوهای جعبه ای و شیپوری.

2- استقامت کافی برای نصب و جمع اوری به دفعات و به کار گیری در فضای باز: این امر شامل بلندگو و سایر اجزای سیستم می باشد.

۳- قیمت مناسب: برای تهیه بلندگو و سایر اجزای سیستم به تعداد و مقدار کافی که بتوان با ان خیابانها و مسیر راهپیمایی را پوشش داد لازم است که با وجود کیفیت، قیمت اجزای سیستم نیز مناسب باشد.

4-استفاده از روش مناسب انتقال صدا و برق سیستم در فواصل طولانی:در فواصل طولانی انتقال  قدرت همراه با افت قدرت نیز هست. لذا به کارگیری روشی مناسب در کاهش تلفات بسیار حائز اهمیت است.

 ۵- امکان ترکیب با سایر سیستمها و روشهای صوتی معمول: برخی از راهپیماییها مانند روز قدس به مصلی ختم میشود و لذا می بایست بتوان به سهولت بین سیستم صوتی مصلی و مسیر راهپیمایی ارتباط برقرار کرد. همچنین لازم است که امکان اضافه شدن سیستمهای صوتی دیگر نیز به سیستم صوتی مسیر راهپیمایی وجود داشته باشد تا در مواقعی که به دلیل کثرت جمعیت مسیرها اضافه میشود بتوان از آنها نیز بهره برد.

6-اتلاف انرژی کم در نتیجه کاهش حجم کابل کشی:مستله کابل کشتی یکی از مهمترین مسائل در سیستمهای ثابت و کابلی است. لذا باید در سیستم مطلوب حجم کابل ها حداقل باشد

 ۷- مصرف انرژی کمتر: به غیر از بحث صرفه جویی، کاهش مصرف انرژی به معنای کاهش تلفات حرارتی و در نتیجه کاهش استهلاک سیستم خواهد بود. به علاوه کاهش مصرف انرژی، استفاده از سیستمهای تامین برق اضطراری را مقدور می سازد.

8-سهولت کابل کشی و نصب بلندگوها در شرایط گوناگون:سهولت نصب موجب کاهش زمان آماده سازی و لذا کم شدن زمان لازم برای حفاظت و حراست تجهیزات خواهد شد. علاوه براین امکان استفاده از سیستم را در راهپیماییهای غیر مناسباتی فراهم می آورد

۹- سهولت جمع اوری و نگهداری همه اجزای سیستم: مسئله کاهش زمان جمع اوری و استقامت اجزای سیستم در نصب و جمع آوری های متعدد و نیز سهولت نگهداری سیستم بسیار حائز اهمیت است.

۱۰- امکان توسعه شبکه حتی برای مسیرهای طولانی و متعدد در شهرهای بزرگ: اجرای سیستم صوتی در مسیرهای طولانی در شهرهای بزرگ نیازمند قابلیتهای ویژه ای از سیستم است. از جمله آنها می توان همگونی، سهولت نصب، قابلیت توسعه، امکان ایجاد شبکه های موازی برای امنیت شبکه و... را نام برد.

11- امکان ایجاد و استقرار جایگاههای میانی: در سیستمهای صوتی ثابت جایگاههای میانی نقشی ویژه ای ایفا میکنند. اگرچه این امکان وجود دارد که جایگاههای میانی به صورت واحدهای سیار به سیستم اضافه شوند.

راهکار رسیدن به وضع مطلوب

 برای دستیابی به اهداف فوق الذکر تردیدی نیست که باید به بهترین نحو از دانش روز و تکنولوژی نوین استفاده شود. تا کنون برای رسیدن به این اهداف روشهای ذیل در نظر گرفته شده است:                   ۱- استفاده از یک بلندگوی هورن فول رنج اکتیو: این بدان معنا است که بلندگوی ما اگرچه از نوع هورن و دارای پخش صدای یکسویه است ولی در عین حال دارای پوشش فرکانسی صوتی از ۵۰ هرتز تا ۲۰۰۰۰ هرتر می باشد. یعنی این بلند گو هر دو ویژگی بلندگوهای شیپوری و جعبه ای را یکجا دارا است. پسنی دیگر نیازی به بلندگوهای گران قیمت برای مقابل جایگاه نیست و همچنین کیفیت صدا در مسیرها نیز همچون مقابل جایگاه مطلوب خواهد بود. علاوه براین بدنه این بلندگو از جنسی ABS و مقاوم در برابر تشعشع UV می باشد لذا از استقامت و دوام مناسب نیز برخوردار است. وجود مدار تقویت کننده در داخل خود بلند گو علاوه بر صرفه اقتصادی موجب کاهش مصرف انرژی و کاهش افت قدرت در خطوط انتقال بیش از پنج برابر، کمتر از روشی ولتی خواهد بود.

۲- طرح ویژه برای انتقال سیگنال صدا و انتقال قدرت: این طرح ویژه بر اساسی بلند گوهای اکتیو و انتقال سیگنال صوتی با امپدانس پایین امکان پذیر شده است. برای توضیح این موضوع لازم است مطالب، اندکی تخصصی تر بیان شود. قبلا ذکر کردیم که در سیستم ولتی افزایش ولتاژ خط تا ۱۰۰ ولت موجب افت قدرت در خط انتقالی خواهد شد. با به کارگیری بلند گوهای اکتیو انتقال قدرت از خروجی تقویت کننده صورت نمیگیرد بلکه قدرت مصرفی هر بلندگوی اکتیو به صورت برق شهر یعنی ولتاژ ۲۲۰ ولت به ورودی تغذیه برق ان انتقال مییابد. بنابراین انتقال قدرت عملا با ولتاژ ۲۲۰ ولت صورت میپذیرد. لذا در عمل افت قدرت به میزان ۲/۲ به توان ۲ یعنی ۸۹ برابر کمتر از حالت سیستم ۱۰۰ ولتی خواهد بود. باید به این نکته هم توجه کرد که در روش انتقال قدرت از خروجی تقویت کننده ها حداکثر تلفات به هنگام وجود حداکثر سیگنال اتفاق می افتد به عبارت دیگر حداکثر افت قدرت و تضعیف سیگنال هنگام صدای بلند روی میدهد و پیک سیگنال صدا کاهش می یابد. اما در روش حاضر به دلیل اینکه در هر بلندگوی اکتیو یک واحد منبع تغذیه رگوله شده وجود دارد، حداکثر افت قدرت همزمان با حداکثر سیگنال صوتی نیست لذا در زمان حداکثر سیگنال صوتی، سیستم از خازن های داخلی تغذیه شده و افت قدرت در خروجی بلند گو مشاهده نمی شود و عمل شارژ خازن ها(یعنی دریافت انرژی سیستم) به طور طبیعی در زمان کاهش مصرف قدرت یعنی  زمان کاهش افت خط صورت میپذیرد. لذا اولا تاثیر افت خط در خروجی بلندگوها ظاهر نمی شود و در ثانی در خط انتقال شدت پیک افت قدرت بسیار کمتر از روش دیگر خواهد بود. بنابراین در مجموع افت قدرت در خطوط انتقالی کمتر از پنج برابر روش ولتی خواهد شد. نتیجه نهایی این کاهش تلفات، کاهش قابل توجه حجم و مقدار کابل کشتی برای خطوط انتقال خواهد شد. در این روش سیگنال صوتی از طریق یک خط با امپدانس پایین انتقال مییابد. این امر سبب کاهش اثرات نویزهای محیطی برسیستم خواهد بود. به علاوه وجود خط مشترک صوتی در ورودی تمام بلندگوها امکان ارتباط صوتی بین این سیستم و سایر سیستمهای صوتی دیگر را در تمام طول مسیر فراهم می اورد.

 ۳- استفاده از یک کابلی ویژه در تمام مسایر:

در این سیستم تنها یک کابل ویژه ارتباط بین تمام بلند گوها را برقرار میکند. در این کابل ویژه یک سیم مهار یک زوج سیم برق و یک سیم کوک سیال برای ارتباط صوتی پیش بینی شده است. بنابراین عملیات کابل کشی بسیار سهل و اسان بوده و تنها یک کابل از ارتفاع پنج متری تیرها عبور خواهد کرد.

 

 

 

نوشته شده توسط: محمد 

نظرات

اسماعیل گشتاسب

سلام عالی بود

مهدی سروی

با سلام و عرض ادب و تشکر از مطالب مفید سایت ، بنده تولید کننده سیستم های صوت تحت شبکه در کشور هستم و در زمینه نصب و راه اندازی سیستم های صوت فعالیتهایی تا بحال انجام داده ام و خوشحال می شوم در این زمینه خدمتی انجام داده باشم موفق و پیروز باشید یا علی